കൊല്‍ക്കത്ത: ബംഗാള്‍ രാഷ്ട്രീയത്തില്‍ ഒന്നര പതിറ്റാണ്ടിലേറെ നീണ്ടുനിന്ന Mamata Banerjeeയുടെ ആധിപത്യത്തിന് വിരാമമിട്ട് ബിജെപി നേതാവ് Suvendu Adhikari മുഖ്യമന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തതോടെ തൃണമൂല്‍ കോണ്‍ഗ്രസ് ഗുരുതര പ്രതിസന്ധിയിലേക്ക്. ശനിയാഴ്ച ബ്രിഗേഡ് പരേഡ് ഗ്രൗണ്ടില്‍ നടന്ന പ്രൗഢഗംഭീരമായ ചടങ്ങിലായിരുന്നു ബംഗാളിന്റെ ആദ്യ ബിജെപി മുഖ്യമന്ത്രിയായി സുവേന്ദു അധികാരി അധികാരമേറ്റത്. സംസ്ഥാനത്തുടനീളമുള്ള ടിഎംസി ഓഫീസുകളില്‍ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലത്തിന് പിന്നാലെ നിശബ്ദതയും അവിശ്വാസവുമാണ് നിറഞ്ഞത്. കഴിഞ്ഞ 28 വര്‍ഷമായി മമത ബാനര്‍ജി രൂപപ്പെടുത്തിയ രാഷ്ട്രീയ മാതൃക ഇനി എത്രത്തോളം നിലനില്‍ക്കുമെന്ന ആശങ്കയാണ് പാര്‍ട്ടി അണികള്‍ക്കിടയില്‍ ഉയരുന്നത്. ഇത് വെറും തെരഞ്ഞെടുപ്പ് തോല്‍വിയല്ല, പാര്‍ട്ടിയുടെ അടിത്തറയെ ബാധിക്കുന്ന ആഴത്തിലുള്ള പ്രതിസന്ധിയാണെന്നാണ് രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകരുടെ വിലയിരുത്തല്‍.



നേതൃത്വത്തിനെതിരെ വിമര്‍ശനം ശക്തം

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം പുറത്തുവന്നതോടെ പാര്‍ട്ടിക്കുള്ളിലെ അസംതൃപ്തി പരസ്യമായി. മുതിര്‍ന്ന നേതാവ് Asit Majumdar നേതൃത്വത്തിന്റെ ധിക്കാരപരമായ സമീപനത്തെയും ഭരണപരമായ സ്തംഭനാവസ്ഥയെയും രൂക്ഷമായി വിമര്‍ശിച്ചു. വിഭാഗീയത വികസന പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളെ തളര്‍ത്തിയെന്നാരോപിച്ച അദ്ദേഹം സംഘടനയുടെ അടിത്തറ തകരുകയാണെന്നും മുന്നറിയിപ്പ് നല്‍കി.

അതേസമയം, പാര്‍ട്ടി എംപിയായ Kalyan Banerjee തിരഞ്ഞെടുപ്പ് തന്ത്രജ്ഞരായ ഐ-പാക്കിനെതിരെ രംഗത്തെത്തി. ''ടിഎംസിയെ പരാജയപ്പെടുത്തിയത് ടിഎംസി തന്നെയാണ്. ഐ-പാക്കിന്റെ മാനേജ്മെന്റ് രീതികളും സ്ഥാനാര്‍ഥി നിര്‍ണയത്തിലെ പിഴവുകളും തിരിച്ചടിയായി,'' എന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിമര്‍ശനം.



മമത കേന്ദ്രീകൃത രാഷ്ട്രീയം തിരിച്ചടിയായോ?

മമത ബാനര്‍ജിയെ മാത്രം കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ടിഎംസിയുടെ രാഷ്ട്രീയ മാതൃക ഇപ്പോള്‍ പാര്‍ട്ടിക്ക് തന്നെ ബാധ്യതയായി മാറുകയാണെന്നാണ് വിലയിരുത്തല്‍. 15 വര്‍ഷത്തെ ഭരണവിരുദ്ധ വികാരം, നിയമന കുംഭകോണങ്ങള്‍, അഴിമതി ആരോപണങ്ങള്‍, തദ്ദേശഭരണ തലത്തിലെ വിഭാഗീയത എന്നിവ മമതയുടെ വ്യക്തിപ്രഭാവത്തെയും ബാധിച്ചതായി രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകര്‍ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.

Abhishek Banerjeeയുടെ നേതൃത്വത്തില്‍ നടപ്പാക്കിയ സംഘടനാ മാറ്റങ്ങളോടുള്ള എതിര്‍പ്പും ഇപ്പോള്‍ ശക്തമായി ഉയരുകയാണ്. താഴെത്തട്ടിലെ രാഷ്ട്രീയ യാഥാര്‍ത്ഥ്യങ്ങള്‍ പരിഗണിക്കാതെ ഐ-പാക്കിനെ ആശ്രയിച്ചുള്ള തീരുമാനങ്ങളാണ് തിരിച്ചടിക്ക് കാരണമായതെന്നാണ് ഒരു വിഭാഗം നേതാക്കളുടെ വിമര്‍ശനം.



ഇടതുപക്ഷത്തോട് കൈകോര്‍ക്കാന്‍ മമത?

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലത്തിന് പിന്നാലെ ബിജെപിക്കെതിരെ പ്രതിപക്ഷ ഐക്യം വേണമെന്ന് മമത ബാനര്‍ജി നടത്തിയ ആഹ്വാനവും രാഷ്ട്രീയ ചര്‍ച്ചകള്‍ക്ക് വഴിവെച്ചു. ഇടത് പാര്‍ട്ടികള്‍ ഉള്‍പ്പെടെയുള്ള പ്രതിപക്ഷ ശക്തികള്‍ ഒന്നിക്കണമെന്ന മമതയുടെ പ്രസ്താവന, പാര്‍ട്ടിയുടെ ദുര്‍ബലാവസ്ഥയുടെ സൂചനയായാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്. ഒരിക്കല്‍ ശക്തമായി എതിര്‍ത്തിരുന്ന ഇടതുപക്ഷത്തോട് ഇപ്പോള്‍ സഹകരണം തേടേണ്ടി വന്നത് ബംഗാള്‍ രാഷ്ട്രീയത്തിലെ വലിയ മാറ്റത്തിന്റെ അടയാളമാണെന്ന് നിരീക്ഷകര്‍ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.



കൂറുമാറ്റ ഭീതിയില്‍ ടിഎംസി

പഞ്ചായത്തുകളിലും നഗരസഭകളിലും വലിയ തോതില്‍ കൂറുമാറ്റം ഉണ്ടാകുമോ എന്ന ആശങ്കയും ടിഎംസി നേതൃത്വത്തെ അലട്ടുന്നു. 2011-ല്‍ ഇടത് മുന്നണിക്ക് സംഭവിച്ച തകര്‍ച്ചയ്ക്ക് സമാനമായ അവസ്ഥ തന്നെയാണ് ഇനി പാര്‍ട്ടിയെ കാത്തിരിക്കുന്നതെന്ന ഭീതിയിലാണ് പ്രവര്‍ത്തകര്‍.