ലണ്ടന്: ജീവിതച്ചെലവിന്റെ സമ്മര്ദം നേരിടുന്ന കുടുംബങ്ങള്ക്ക് സഹായം, പെന്ഷന്-മിനിമം വേതന വര്ധന, ആദ്യമായി വീട് വാങ്ങുന്നവര്ക്ക് വായ്പാപദ്ധതി എന്നിവയുമായി ബ്രിട്ടീഷ് ബജറ്റ്. ബാങ്കുകള്ക്കും നിക്ഷേപ-വാടക വരുമാനത്തിനും അധിക നികുതി ഏര്പ്പെടുത്തി വരുമാനം വര്ധിപ്പിക്കുന്നതിനൊപ്പം ചെറുകിട സ്ഥാപനങ്ങള്ക്കും ഭവനനിര്മാണത്തിനും പിന്തുണ നല്കുന്ന പ്രഖ്യാപനങ്ങളും ബജറ്റിലുണ്ട്. ഇംഗ്ലണ്ടില് കൗണ്സില് ടാക്സ് ബാന്ഡുകള് എ മുതല് ഡി വരെ ഉള്പ്പെടുന്ന ഏകദേശം രണ്ട് കോടി കുടുംബങ്ങള്ക്ക് 100 പൗണ്ട് വീതം ഒറ്റത്തവണ ഊര്ജസഹായം ലഭിക്കും. സമാന സഹായത്തിനായി സ്കോട്ട്ലന്ഡ്, വെയില്സ്, വടക്കന് അയര്ലന്ഡ് എന്നിവിടങ്ങള്ക്കും ഫണ്ട് അനുവദിക്കും.
ഗാര്ഹിക ഗ്യാസ് ബില്ലുകളിലെ സ്റ്റാന്ഡിങ് ചാര്ജ് ഒഴിവാക്കുന്നതാണ് മറ്റൊരു പ്രധാന തീരുമാനം. ഉപയോഗത്തിന്റെ അളവ് പരിഗണിക്കാതെ ഈടാക്കുന്ന നിശ്ചിത തുക യൂണിറ്റ് നിരക്കിലേക്ക് മാറ്റുന്നതിനാല്, ഗ്യാസ് ഉപയോഗം കൂടുതലുള്ള കുടുംബങ്ങളുടെ ചെലവില് വ്യത്യാസമുണ്ടാകാം. വൈദ്യുതി ബില്ലിലെ വാറ്റ് ഇളവും ഇന്ധനത്തീരുവ മരവിപ്പിക്കലും 2027 ജൂലൈ വരെ തുടരും. ഹൈഡ്രജന് പദ്ധതികള്ക്കുള്ള ചെലവ് ഗ്യാസ് ബില്ലിലെ ലെവിക്ക് പകരം പൊതുനികുതി വരുമാനത്തില്നിന്ന് കണ്ടെത്തും. അച്ചാര് വെള്ളരിക്ക, മണ്ണെണ്ണ, വളങ്ങള് എന്നിവയുള്പ്പെടെ നൂറിലധികം ഉല്പ്പന്നങ്ങളുടെ ഇറക്കുമതിത്തീരുവ ഒഴിവാക്കാനും തീരുമാനിച്ചു.
ബാങ്കുകളുടെ ലാഭത്തിനുള്ള സര്ചാര്ജ് മൂന്ന് ശതമാനത്തില്നിന്ന് ആറുശതമാനമാക്കും. ജനുവരി മുതല് 15 മാസത്തേക്കാണ് വര്ധന. നിക്ഷേപങ്ങളില്നിന്നും വസ്തുവാടകയില്നിന്നുമുള്ള വരുമാനത്തിന് ഏപ്രില് മുതല് രണ്ട് ശതമാനം അധിക നികുതിയും ഏര്പ്പെടുത്തും. എന്നാല്, ക്യാഷ് ഐഎസ്എയിലെ വാര്ഷിക നികുതിയിളവുള്ള നിക്ഷേപപരിധി 20,000 പൗണ്ടായി തുടരും. 65 വയസ്സില് താഴെയുള്ളവരുടെ പരിധി 12,000 പൗണ്ടാക്കാനുള്ള നിര്ദേശം ഉപേക്ഷിച്ചു. ഓണ്ലൈന് വില്പ്പനക്കാരില്നിന്ന് വാറ്റ് ഈടാക്കുന്നതിനുള്ള ഉത്തരവാദിത്വം ആമസോണ്, ഇബേ, ടെമു തുടങ്ങിയ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകള്ക്കും നല്കും. ഒരു പൗണ്ടിന് മുകളില് പന്തയത്തുകയുള്ള ചൂതാട്ട യന്ത്രങ്ങളുടെ നികുതി 20 ശതമാനത്തില്നിന്ന് 25 ശതമാനമായി ഉയര്ത്തും.
ഏപ്രില് മുതല് പുതിയ സംസ്ഥാന പെന്ഷന് പ്രതിവര്ഷം 488 പൗണ്ടും പഴയ അടിസ്ഥാന സംസ്ഥാന പെന്ഷന് 374.40 പൗണ്ടും വര്ധിക്കും. ട്രിപ്പിള് ലോക്ക് നയപ്രകാരമുള്ള വര്ധനയാണിത്. പൂര്ണ പുതിയ സംസ്ഥാന പെന്ഷന് തുല്യമായ വരുമാനം മാത്രമുള്ള കുറഞ്ഞ വരുമാനക്കാരായ പെന്ഷന്കാര്ക്ക് ആദായനികുതി ബാധ്യത ഒഴിവാക്കാന് പ്രത്യേക ഇളവും പ്രഖ്യാപിച്ചു. നിയമപരമായ മിനിമം വേതനം ഏപ്രിലില് 3.9 ശതമാനം ഉയരും. നിശ്ചിത വരുമാനപരിധി കടന്നാല് കെയറേഴ്സ് അലവന്സ് പൂര്ണമായി നഷ്ടപ്പെടുന്ന നിലവിലെ രീതിക്ക് പകരം വരുമാനം കൂടുന്നതിനനുസരിച്ച് ആനുകൂല്യം ക്രമേണ കുറയ്ക്കുന്ന സംവിധാനം കൊണ്ടുവരും. സ്വയംതൊഴില് ചെയ്യുന്ന പിതാക്കള്ക്കും സ്വവര്ഗ ദമ്പതികളിലെ മാതാപിതാക്കള്ക്കും രക്ഷാകര്തൃ ആനുകൂല്യങ്ങള് വ്യാപിപ്പിക്കും.
ഇംഗ്ലണ്ടില് ആദ്യമായി വീട് വാങ്ങുന്നവര്ക്ക് സര്ക്കാര് പിന്തുണയുള്ള വായ്പാപദ്ധതി ആരംഭിക്കും. പൊതുവെ വാര്ഷിക കുടുംബവരുമാനം 1.10 ലക്ഷം പൗണ്ടില് താഴെയുള്ളവര്ക്കായിരിക്കും അര്ഹത. ലണ്ടനില് പരിധി 1.40 ലക്ഷം പൗണ്ടാണ്. 2029 ഏപ്രില് മുതല് ലൈഫ് ടൈം ഐഎസ്എയ്ക്ക് പകരം ഫസ്റ്റ് ടൈം ബയര് ഐഎസ്എ അവതരിപ്പിക്കും. 4.5 ലക്ഷം പൗണ്ടിലധികം വിലയുള്ള വീട് വാങ്ങാന് ലൈഫ് ടൈം ഐഎസ്എയില്നിന്ന് പണം പിന്വലിക്കുമ്പോഴുള്ള ചാര്ജ് 25 ശതമാനത്തില്നിന്ന് 20 ശതമാനമാക്കും. സാമൂഹികവും താങ്ങാനാവുന്ന നിരക്കിലുള്ളതുമായ ഭവനപദ്ധതികള്ക്ക് ഒരു ബില്യണ് പൗണ്ടും ഭവനരഹിതര്ക്ക് സുരക്ഷിത താമസം ഉറപ്പാക്കുന്ന പദ്ധതിക്ക് 432 മില്യണ് പൗണ്ടും അധികമായി അനുവദിക്കും. ഹൈസ്ട്രീറ്റ് കടകള്ക്ക് ബിസിനസ് റേറ്റ്സ് ഇളവ് ലഭിക്കുന്നതിനുള്ള റേറ്റബിള് മൂല്യപരിധി 12,000 പൗണ്ടില്നിന്ന് 18,000 പൗണ്ടാക്കും. മുതിര്ന്നവര്ക്കായുള്ള ഗെയിംസ് കേന്ദ്രങ്ങള്ക്കും വേപ്പ് കടകള്ക്കും ചില ഇളവുകള് ലഭിക്കില്ല. ഊര്ജം കൂടുതലായി ഉപയോഗിക്കുന്ന 10,000 സ്ഥാപനങ്ങള്ക്ക് വൈദ്യുതി ബില്ലില് 25 ശതമാനം ഇളവ് നല്കുന്ന പദ്ധതി ഏപ്രിലില് ആരംഭിക്കും. ഈ വര്ഷത്തെ ഊര്ജച്ചെലവുകള്ക്കും മുന്കാല പ്രാബല്യത്തോടെ ആനുകൂല്യം നല്കും.
ജോലി ആവശ്യത്തിന് സ്വന്തം വാഹനം ഉപയോഗിക്കുമ്പോള് ആദ്യത്തെ 10,000 മൈലിന് മൈലൊന്നിന് 55 പെന്സ് എന്ന നികുതിയിളവുള്ള നിരക്ക് സ്ഥിരമാക്കും. അതിനു മുകളിലുള്ള ദൂരത്തിനുള്ള നിരക്ക് 25 പെന്സില്നിന്ന് 35 പെന്സായി ഉയര്ത്തും. പ്രാദേശിക ഭരണകൂടങ്ങള്ക്ക് കൂടുതല് സാമ്പത്തിക അധികാരം നല്കുന്നതിനും ബജറ്റ് വഴിയൊരുക്കുന്നു. ദശാബ്ദത്തിന്റെ അവസാനത്തോടെ ബിസിനസ് റേറ്റ്സ് വരുമാനം മുഴുവനായി പ്രാദേശികതലത്തില് നിലനിര്ത്താനുള്ള സംവിധാനം കൊണ്ടുവരും. ഭവനം, ഗതാഗതം, ഹൈസ്ട്രീറ്റ് വികസനം എന്നിവയ്ക്കായി അടുത്ത വര്ഷം 285 മില്യണ് പൗണ്ടും വലിയ പദ്ധതികള്ക്കായി 1.5 ബില്യണ് പൗണ്ടിന്റെ വായ്പാസംവിധാനവും ലഭ്യമാക്കും. 15 ബില്യണ് പൗണ്ടിന്റെ പ്രതിരോധ നിക്ഷേപപദ്ധതിക്ക് പണം കണ്ടെത്താന് മറ്റു സര്ക്കാര് വകുപ്പുകളുടെ മൂലധനച്ചെലവില് ഒരു ശതമാനം കൂടി കുറയ്ക്കും. യുക്രെയ്നുള്ള സാമ്പത്തിക-സൈനിക പിന്തുണയ്ക്ക് അധികമായി 10 ബില്യണ് പൗണ്ട് അനുവദിക്കും.
കൃത്രിമബുദ്ധി പദ്ധതികള്ക്ക് 600 മില്യണ് പൗണ്ടിലധികമാണ് നിക്ഷേപം. എഐ സുരക്ഷാ ഇന്സ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന് അധികമായി 120 മില്യണ് പൗണ്ടും ദേശീയ എഐ ബയോസെക്യൂരിറ്റി ലാബിന് 100 മില്യണ് പൗണ്ടും ഇതില് ഉള്പ്പെടുന്നു. വടക്കന് ഇംഗ്ലണ്ടില് ഒളിമ്പിക്സും പാരാലിമ്പിക്സും നടത്താനുള്ള സാധ്യത പരിശോധിക്കാന് ഏഴ് മില്യണ് പൗണ്ടും സ്ത്രീകള്ക്കെതിരായ വിദ്വേഷവും വിവേചനവും തടയുന്ന പദ്ധതിക്ക് 15 മില്യണ് പൗണ്ടും അനുവദിക്കും. ഓഫീസ് ഫോര് ബജറ്റ് റെസ്പോണ്സിബിലിറ്റിയുടെ പ്രവചനപ്രകാരം, സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ ഈ വര്ഷം 1.2 ശതമാനം വളരും. എന്നാല് അടുത്ത വര്ഷത്തെ വളര്ച്ച ഒരു ശതമാനമായി കുറയും. 2028ല് 1.6 ശതമാനം വളര്ച്ചയാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്. ശരാശരി പണപ്പെരുപ്പം ഈ വര്ഷം 3.1 ശതമാനവും 2027ല് 3.4 ശതമാനവുമായിരിക്കുമെന്നും 2028ല് രണ്ട് ശതമാനത്തിലേക്ക് താഴുമെന്നുമാണ് കണക്കുകൂട്ടല്. സര്ക്കാര് കടമെടുപ്പ് ഈ വര്ഷം ജിഡിപിയുടെ 4.2 ശതമാനത്തില്നിന്ന് 2030-31ല് 1.8 ശതമാനമായി കുറയുമെന്നാണ് പ്രവചനം. ദേശീയ കടം ഈ വര്ഷത്തെ 96 ശതമാനത്തില്നിന്ന് 2028-29ല് ജിഡിപിയുടെ 97 ശതമാനത്തിലെത്തിയശേഷം 2031ല് വീണ്ടും 96 ശതമാനമായി താഴുമെന്നും വിലയിരുത്തുന്നു.