ന്യൂയോര്‍ക്ക്/ലണ്ടന്‍: ചാഗോസ് ദ്വീപുകളുടെ പരമാധികാരം മൗറീഷ്യസിന് കൈമാറാനുള്ള കരാര്‍ ബ്രിട്ടന്‍ വീണ്ടും പരിശോധിക്കുന്നു. യുഎന്‍ പൊതുസഭയ്ക്കിടെ യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡോണള്‍ഡ് ട്രംപും ബ്രിട്ടിഷ് പ്രധാനമന്ത്രി ആന്‍ഡി ബേണെവും നടത്തിയ ആദ്യ നേരിട്ടുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്ക് പിന്നാലെയാണ് നീക്കം. നിലവിലെ രൂപത്തിലുള്ള കരാറിന് അമേരിക്കയുടെ പിന്തുണ ലഭിക്കാത്ത സാഹചര്യത്തില്‍ ആവശ്യമായ മാറ്റങ്ങള്‍ വരുത്താനാണ് ബ്രിട്ടന്‍ ശ്രമിക്കുന്നത്. ചാഗോസ് കരാറിനെ ട്രംപ് നേരത്തെ 'ടെറിബിള്‍ ഡീല്‍' എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നു. ഡിയഗോ ഗാര്‍ഷ്യയിലെ ബ്രിട്ടിഷ്-യുഎസ് സംയുക്ത സൈനിക താവളത്തിന്റെ തന്ത്രപ്രാധാന്യം ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ് ട്രംപ് കരാറിനെ വിമര്‍ശിച്ചത്. വിഷയം വീണ്ടും പരിശോധിക്കുമെന്നും അദ്ദേഹം സൂചന നല്‍കിയിരുന്നു. 2025-ല്‍ അംഗീകരിച്ച കരാര്‍ പ്രകാരം ചാഗോസ് ദ്വീപുകളുടെ പരമാധികാരം മൗറീഷ്യസിന് കൈമാറുകയും ഡിയഗോ ഗാര്‍ഷ്യയിലെ സൈനിക താവളം അടുത്ത 99 വര്‍ഷത്തേക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് ബ്രിട്ടന് അവകാശം ലഭിക്കുകയും ചെയ്യുമായിരുന്നു. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി മൗറീഷ്യസിന് പ്രതിവര്‍ഷം ശരാശരി 101 മില്യണ്‍ പൗണ്ട് നല്‍കാനായിരുന്നു ധാരണ.

എന്നാല്‍ നിലവിലെ രൂപത്തിലുള്ള കരാറിന് അമേരിക്കന്‍ പിന്തുണ ലഭിക്കില്ലെന്ന് വ്യക്തമായതോടെ പുനഃപരിശോധന അനിവാര്യമാണെന്ന് ബ്രിട്ടിഷ് പ്രതിരോധ സെക്രട്ടറി വെസ് സ്ട്രീറ്റിങ് വ്യക്തമാക്കി. ഡിയഗോ ഗാര്‍ഷ്യയിലെ സൈനിക താവളത്തിന്റെ ദീര്‍ഘകാല സുരക്ഷയും പ്രവര്‍ത്തനസ്ഥിരതയും ഉറപ്പാക്കുകയാണ് സര്‍ക്കാരിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. കരാര്‍ പുനഃപരിശോധന പൂര്‍ത്തിയാകുന്നതുവരെ മൗറീഷ്യസിന് പണം കൈമാറില്ലെന്നാണ് ബ്രിട്ടിഷ് സര്‍ക്കാരിന്റെ നിലപാട്.

പരമാധികാര തര്‍ക്കത്തിന് പതിറ്റാണ്ടുകളുടെ പഴക്കം

1965-ല്‍ മൗറീഷ്യസിന് സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിക്കുന്നതിന് മുന്നോടിയായി ചാഗോസ് ദ്വീപുകള്‍ വേര്‍തിരിച്ചത് നിയമവിരുദ്ധമായിരുന്നുവെന്നാണ് മൗറീഷ്യസിന്റെ നിലപാട്. 2019-ല്‍ രാജ്യാന്തര നീതിന്യായ കോടതിയും ചാഗോസ് ദ്വീപുകളിലെ ബ്രിട്ടിഷ് ഭരണത്തിന് അവസാനമിടണമെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇതിന് പിന്നാലെയാണ് ബ്രിട്ടനും മൗറീഷ്യസും തമ്മില്‍ പരമാധികാര കൈമാറ്റവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചര്‍ച്ചകള്‍ സജീവമായത്.

ട്രംപ്-ബേണെം കൂടിക്കാഴ്ചയില്‍ ഇറാനും യുക്രെയ്നും

ചാഗോസ് വിഷയത്തില്‍ അഭിപ്രായവ്യത്യാസം നിലനില്‍ക്കുമ്പോഴും ട്രംപുമായുള്ള കൂടിക്കാഴ്ച സൗഹൃദപരമായിരുന്നുവെന്നാണ് ബ്രിട്ടിഷ് സര്‍ക്കാരിന്റെ വിശദീകരണം. ബ്രിട്ടന്‍-യുഎസ് ബന്ധം കൂടുതല്‍ ശക്തമാക്കുന്നത് ഉള്‍പ്പെടെ വ്യാപാരം, ഊര്‍ജം, കുടിയേറ്റം, ഇറാന്‍, യുക്രെയ്ന്‍ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങള്‍ ഇരുനേതാക്കളും ചര്‍ച്ച ചെയ്തു. ഇറാന്‍ ആണവായുധം സ്വന്തമാക്കുന്നത് അനുവദിക്കാനാകില്ലെന്ന് ട്രംപ് കൂടിക്കാഴ്ചയില്‍ വ്യക്തമാക്കി. ഇറാനുമായി ചര്‍ച്ചകള്‍ തുടരുകയാണെന്നും ധാരണയിലെത്താന്‍ കഴിയുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷയെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ഇറാനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാഹചര്യം ഊര്‍ജവിലയിലും ബ്രിട്ടനിലെ ജീവിതച്ചെലവിലും ഉണ്ടാക്കാവുന്ന പ്രത്യാഘാതങ്ങള്‍ ബേണെം ഉന്നയിച്ചു. യുക്രെയ്ന്‍ യുദ്ധത്തില്‍ ദീര്‍ഘകാല സമാധാനം ഉറപ്പാക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയും ചര്‍ച്ചയായി. യുക്രെയ്ന് ബ്രിട്ടന്‍ നല്‍കുന്ന പിന്തുണയുടെ പ്രാധാന്യം ട്രംപ് അംഗീകരിച്ചതായാണ് ഡൗണിങ് സ്ട്രീറ്റിന്റെ വിശദീകരണം. ഫോക്ലന്‍ഡ് ദ്വീപുകളുടെ സുരക്ഷ, ബ്രിട്ടിഷ് പൗരനും ഹോങ്കോങ് ജനാധിപത്യ പ്രവര്‍ത്തകനുമായ ജിമ്മി ലൈയുടെ മോചനം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളും ബേണെം ഉന്നയിച്ചതായി ഡൗണിങ് സ്ട്രീറ്റ് അറിയിച്ചു.

കരാര്‍ റദ്ദാക്കിയിട്ടില്ല; പുതിയ ധാരണയ്ക്ക് ശ്രമം

ചാഗോസ് കരാര്‍ പൂര്‍ണമായി റദ്ദാക്കിയതായി ബ്രിട്ടിഷ് സര്‍ക്കാര്‍ പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ല. അമേരിക്കയുമായും മൗറീഷ്യസുമായും കൂടുതല്‍ ചര്‍ച്ചകള്‍ നടത്തി കരാറില്‍ ആവശ്യമായ മാറ്റങ്ങള്‍ വരുത്തുകയാണ് ലക്ഷ്യം. ചാഗോസ് വിഷയത്തില്‍ മുന്‍ സര്‍ക്കാരില്‍ നിന്ന് പാരമ്പര്യമായി ലഭിച്ച സാഹചര്യമാണിതെന്നും അതിന് പ്രായോഗിക പരിഹാരം കണ്ടെത്തേണ്ടതുണ്ടെന്നും ബേണെം പ്രതികരിച്ചു. ഡിയഗോ ഗാര്‍ഷ്യയിലെ സൈനിക താവളം ബ്രിട്ടന്റെയും അമേരിക്കയുടെയും സുരക്ഷയ്ക്ക് നിര്‍ണായകമാണെന്നും അതിന്റെ ഭാവി ഉറപ്പാക്കേണ്ടതുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. എല്ലാ വിഭാഗങ്ങള്‍ക്കും പൂര്‍ണമായി തൃപ്തികരമായ പരിഹാരം സാധ്യമാകണമെന്നില്ലെങ്കിലും ബന്ധപ്പെട്ട കക്ഷികള്‍ക്ക് അംഗീകരിക്കാവുന്ന ധാരണയിലെത്തുകയാണ് ലക്ഷ്യമെന്ന് വെസ് സ്ട്രീറ്റിങ് വ്യക്തമാക്കി. ട്രംപും ബേണെവും തമ്മിലുള്ള ആദ്യ കൂടിക്കാഴ്ചയില്‍ തന്നെ ചാഗോസ് വിഷയം പ്രധാന ചര്‍ച്ചാവിഷയമായതോടെ ബ്രിട്ടന്‍-യുഎസ് ബന്ധത്തിലെ വരാനിരിക്കുന്ന ചര്‍ച്ചകളിലും ഡിയഗോ ഗാര്‍ഷ്യയും ചാഗോസ് ദ്വീപുകളും നിര്‍ണായക വിഷയങ്ങളായി തുടരുമെന്നാണ് സൂചന.