ലണ്ടന്‍: ഇന്ത്യന്‍ വ്യവസായിയായ സഞ്ജീവ് മെഹ്ത 2010-ല്‍ ഏറ്റെടുത്ത ആധുനിക ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി സാമ്പത്തിക തകര്‍ച്ചയെ തുടര്‍ന്ന് ലിക്വിഡേഷനിലേക്ക് നീങ്ങി. ലണ്ടനിലെ മെയ്ഫെയറില്‍ പ്രവര്‍ത്തിച്ചിരുന്ന ആഡംബര സ്റ്റോറുകള്‍ അടച്ചുപൂട്ടുകയും കമ്പനി വെബ്സൈറ്റ് പ്രവര്‍ത്തനരഹിതമാകുകയും ചെയ്തതായി റിപ്പോര്‍ട്ടുകള്‍ വ്യക്തമാക്കുന്നു.

കടബാധ്യതയും തകര്‍ച്ചയും

- ഏകദേശം 10.5 കോടി രൂപയുടെ കടബാധ്യതയാണ് കമ്പനിയെ തകര്‍ച്ചയിലേക്ക് നയിച്ചത്.

- ബ്രിട്ടീഷ് വെര്‍ജിന്‍ ഐലന്‍ഡിലെ മാതൃ കമ്പനിക്ക്: £6,00,000 (ഏകദേശം ?6.3 കോടി)

- ബ്രിട്ടീഷ് സര്‍ക്കാരിന് നികുതി കുടിശ്ശിക: £1,93,789 (?2.03 കോടി)

- ജീവനക്കാര്‍ക്ക് ശമ്പളം: £1,63,105 (?1.71 കോടി)

- 2025 ഒക്ടോബറില്‍ കമ്പനി 'ക്രെഡിറ്റേഴ്സ് വോളന്ററി ലിക്വിഡേഷന്‍' നടപടികള്‍ ആരംഭിച്ചു.

ചരിത്രപരമായ കൗതുകം

1600-ല്‍ എലിസബത്ത് രാജ്ഞി നല്‍കിയ റോയല്‍ ചാര്‍ട്ടര്‍ വഴിയാണ് പഴയ ഇംഗ്ലീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി രൂപം കൊണ്ടത്. ഇന്ത്യയിലെ വ്യാപാരവും ഭരണവും കൈവശപ്പെടുത്തി, 1857-ലെ ലഹളയ്ക്കുശേഷം അധികാരം ബ്രിട്ടീഷ് രാജവംശം ഏറ്റെടുത്തു. 1874-ല്‍ കമ്പനി ഔദ്യോഗികമായി പിരിച്ചുവിടപ്പെട്ടു.

2010-ല്‍ സഞ്ജീവ് മെഹ്ത ഈ ബ്രാന്‍ഡിന്റെ അവകാശം വാങ്ങി, ആഡംബര ചായ, ചോക്കലേറ്റ്, സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങള്‍, ഭക്ഷണസാധനങ്ങള്‍ എന്നിവ വില്‍ക്കുന്ന ലക്ഷ്വറി ബ്രാന്‍ഡായി പുനരവതരിപ്പിച്ചു. ഇന്ത്യ ഭരിച്ചിരുന്ന പഴയ കമ്പനിയെ ഒരു ഇന്ത്യന്‍ സംരംഭകന്‍ സ്വന്തമാക്കിയത് 'കോളനിവാഴ്ചയോടുള്ള പ്രതികാരം' എന്ന നിലയില്‍ വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.

നിലവിലെ അവസ്ഥ

- മെയ്ഫെയറിലെ 2,000 ചതുരശ്ര അടി വിസ്തീര്‍ണ്ണമുള്ള പ്രധാന സ്റ്റോര്‍ ഒഴിഞ്ഞുകിടക്കുന്നു.

- വാടകയ്ക്ക് നല്‍കാന്‍ ഏജന്റുമാരെ ഏല്‍പ്പിച്ചിരിക്കുകയാണ്.

- അനുബന്ധ സ്ഥാപനമായ East India Company Collections Limitedക്കെതിരെ കടക്കാര്‍ winding-up petition ഫയല്‍ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

- മെഹ്തയുടെ മറ്റ് പല 'ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ' അനുബന്ധ സ്ഥാപനങ്ങളും ഇതിനകം പിരിച്ചുവിടപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

170 വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്ക് ശേഷം, ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി എന്ന പേര് വീണ്ടും ചരിത്രത്തിന്റെ താളുകളിലേക്ക് മറയുകയാണ്