ലണ്ടന്‍: റഷ്യ-യുക്രൈന്‍ യുദ്ധവും മധ്യപൂര്‍വേഷ്യയിലെ യുഎസ്-ഇറാന്‍ സംഘര്‍ഷവും ആഗോള ഇന്ധനവിപണിയെ സമ്മര്‍ദത്തിലാക്കുന്നതിനിടെ യുകെയില്‍ ഡീസല്‍ വില റെക്കോര്‍ഡ് നിലവാരത്തിലേക്ക്. റഷ്യയിലെയും മധ്യപൂര്‍വേഷ്യയിലെയും റിഫൈനറികളുടെ പ്രവര്‍ത്തനം തടസ്സപ്പെട്ടതോടെ ആഗോള ഡീസല്‍ ലഭ്യത കുറഞ്ഞതാണ് വില കുതിച്ചുയരാന്‍ പ്രധാന കാരണമായിരിക്കുന്നത്. ആഗോള ഡീസല്‍ വില ഇതിനകം റെക്കോര്‍ഡ് നിലവാരത്തിലെത്തിയതായി റോയിട്ടേഴ്സ് റിപ്പോര്‍ട്ട് ചെയ്യുന്നു. യുകെയിലും വാഹനയാത്രക്കാരുടെ ചെലവ് കുത്തനെ ഉയരുകയാണ്. സെപ്റ്റംബര്‍ 15ന് യുകെയിലെ ശരാശരി ഡീസല്‍ വില ലിറ്ററിന് 192.86 പെന്‍സിലെത്തിയിരുന്നു. 2022 ജൂണ്‍ 25ന് രേഖപ്പെടുത്തിയ 199.05 പെന്‍സ് എന്ന സര്‍വകാല റെക്കോര്‍ഡിന് സമീപത്തേക്കാണ് ഇപ്പോഴത്തെ വില നീങ്ങുന്നതെന്ന് ആര്‍എസി വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. 55 ലിറ്റര്‍ ശേഷിയുള്ള ഒരു സാധാരണ കുടുംബകാറില്‍ ഡീസല്‍ നിറയ്ക്കാന്‍ £106ലധികമാണ് ചെലവാകുന്നത്.

റഷ്യന്‍ റിഫൈനറികളിലെ ആക്രമണം ആശങ്ക കൂട്ടുന്നു

യുക്രൈന്‍ നടത്തുന്ന ദീര്‍ഘദൂര ഡ്രോണ്‍ ആക്രമണങ്ങളില്‍ റഷ്യയിലെ എണ്ണ ശുദ്ധീകരണ കേന്ദ്രങ്ങള്‍ കേടുപാടുകള്‍ നേരിട്ടത് ആഗോള ഡീസല്‍ വിതരണത്തെ കൂടുതല്‍ ബാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. റഷ്യയിലെ ഇന്ധന ഉല്‍പാദനത്തില്‍ കുറവുണ്ടായതിനെ തുടര്‍ന്ന് രാജ്യത്ത് തന്നെ ക്ഷാമം രൂപപ്പെടുകയും ഡീസല്‍ കയറ്റുമതിക്ക് നിയന്ത്രണം ഏര്‍പ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തില്‍ റഷ്യന്‍ ഡീസല്‍ അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങള്‍ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ആക്രമണങ്ങള്‍ അവസാനിപ്പിക്കണമെന്ന് യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാള്‍ഡ് ട്രംപ് യുക്രൈന്‍ പ്രസിഡന്റ് വൊളോഡിമിര്‍ സെലെന്‍സ്‌കിയോട് ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. ആക്രമണങ്ങള്‍ ആഗോള ഡീസല്‍ ക്ഷാമം രൂക്ഷമാക്കുന്നുവെന്നാണ് ട്രംപിന്റെ നിലപാട്. അതേസമയം, റഷ്യയും യുക്രൈന്റെ ഊര്‍ജ അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങള്‍ ലക്ഷ്യമിട്ട് ആക്രമണം തുടരുന്ന പശ്ചാത്തലത്തില്‍ ഇരുരാജ്യങ്ങളും ഊര്‍ജ കേന്ദ്രങ്ങള്‍ ആക്രമിക്കുന്നത് അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ധാരണയ്ക്കായുള്ള ചര്‍ച്ചകളും നടക്കുന്നുണ്ട്.

പ്രശ്‌നം ക്രൂഡ് ഓയിലിനേക്കാള്‍ റിഫൈനറികളില്‍

ആഗോള വിപണിയില്‍ ക്രൂഡ് ഓയിലിന്റെ ലഭ്യത മാത്രമല്ല നിലവിലെ പ്രതിസന്ധിയുടെ പ്രധാന പ്രശ്‌നം. ക്രൂഡ് ഓയില്‍ പെട്രോള്‍, ഡീസല്‍ തുടങ്ങിയ ഇന്ധനങ്ങളാക്കി മാറ്റുന്ന റിഫൈനറികളുടെ പ്രവര്‍ത്തനം തടസ്സപ്പെടുന്നതാണ് കൂടുതല്‍ ഗുരുതരമായ പ്രതിസന്ധി സൃഷ്ടിക്കുന്നത്. റഷ്യന്‍ റിഫൈനറികളിലെ ആക്രമണങ്ങള്‍ക്കൊപ്പം മധ്യപൂര്‍വേഷ്യയിലെ സംഘര്‍ഷവും നിരവധി ശുദ്ധീകരണ കേന്ദ്രങ്ങളുടെ പ്രവര്‍ത്തനത്തെ ബാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. മധ്യപൂര്‍വേഷ്യ ആഗോള എണ്ണ ശുദ്ധീകരണ ശേഷിയുടെ പത്ത് ശതമാനത്തിലേറെ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന മേഖലയാണെന്ന് ഇന്റര്‍നാഷണല്‍ എനര്‍ജി ഏജന്‍സി വ്യക്തമാക്കുന്നു. ആക്രമണങ്ങളും വിതരണ തടസ്സങ്ങളും കാരണം ചില റിഫൈനറികളും പെട്രോകെമിക്കല്‍ പ്ലാന്റുകളും പ്രവര്‍ത്തനം നിര്‍ത്തിയിട്ടുണ്ട്.

മാര്‍ച്ച് മുതല്‍ ഓഗസ്റ്റ് വരെയുള്ള കാലയളവില്‍ മധ്യപൂര്‍വേഷ്യയില്‍നിന്നുള്ള ഡീസല്‍ കയറ്റുമതി മുന്‍വര്‍ഷത്തെ അപേക്ഷിച്ച് ഏകദേശം പകുതിയായി കുറഞ്ഞതായും കണക്കുകള്‍ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലെ റിഫൈനറികള്‍ ഇതിനകം പരമാവധി ശേഷിയോട് അടുത്ത് പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നതിനാല്‍ നഷ്ടപ്പെട്ട ഉല്‍പാദനം പെട്ടെന്ന് നികത്താനും സാധിക്കുന്നില്ല.

ഹോര്‍മൂസ് കടലിടുക്കും നിര്‍ണായകം

ലോകത്തെ പ്രധാന എണ്ണ-ഇന്ധന ഗതാഗതപാതകളിലൊന്നായ ഹോര്‍മൂസ് കടലിടുക്കിലെ തടസ്സങ്ങളും വിപണിക്ക് തിരിച്ചടിയാണ്. മേഖലയിലെ സംഘര്‍ഷത്തെ തുടര്‍ന്ന് കപ്പല്‍ ഗതാഗതം സാധാരണ നിലയില്‍നിന്ന് കുത്തനെ കുറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. സെപ്റ്റംബര്‍ മധ്യത്തോടെ ഹോര്‍മൂസിലൂടെയുള്ള പ്രതിദിന കപ്പല്‍ യാത്രകള്‍ ഒറ്റ അക്കത്തിലേക്ക് കുറഞ്ഞ ദിവസങ്ങളും ഉണ്ടായതായി കപ്പല്‍ നിരീക്ഷണ കണക്കുകള്‍ വ്യക്തമാക്കുന്നു. റഷ്യന്‍ റിഫൈനറികളിലെ ഉല്‍പാദനക്കുറവും മധ്യപൂര്‍വേഷ്യയിലെ റിഫൈനറി തടസ്സങ്ങളും ഹോര്‍മൂസ് വഴിയുള്ള ഗതാഗത പ്രതിസന്ധിയും ഒരേസമയം തുടരുകയാണെങ്കില്‍ ഡീസല്‍ ഉള്‍പ്പെടെയുള്ള ശുദ്ധീകരിച്ച ഇന്ധനങ്ങളുടെ ലഭ്യത കൂടുതല്‍ ചുരുങ്ങുമെന്നാണ് വിപണി നിരീക്ഷകരുടെ മുന്നറിയിപ്പ്.

സ്വന്തം റിഫൈനറി ശേഷി കുറഞ്ഞതോടെ ആവശ്യമായ ഡീസലിന്റെ വലിയൊരു പങ്ക് ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്ന യുകെ ആഗോള വിതരണ പ്രതിസന്ധിക്ക് കൂടുതല്‍ വിധേയമായിരിക്കുകയാണ്. വിലവര്‍ധന വാഹനയാത്രക്കാരെ മാത്രമല്ല ചരക്കുഗതാഗതം, കൃഷി, നിര്‍മാണം തുടങ്ങിയ മേഖലകളെയും ബാധിക്കുമെന്നതിനാല്‍ ഇന്ധനവിലയിലെ കുതിപ്പ് ബ്രിട്ടനിലെ ജീവിതച്ചെലവിലും പണപ്പെരുപ്പത്തിലും പുതിയ സമ്മര്‍ദം സൃഷ്ടിക്കുമെന്ന ആശങ്ക ശക്തമാണ്.