കൊച്ചി: കേരളം നേരിടുന്ന രൂക്ഷമായ വൈദ്യുതി പ്രതിസന്ധിയുടെ പശ്ചാത്തലത്തില്‍, പതിറ്റാണ്ടുകള്‍ക്ക് മുമ്പ് ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട വന്‍കിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികളെക്കുറിച്ചുള്ള ചര്‍ച്ച സമൂഹമാധ്യമങ്ങളില്‍ വീണ്ടും സജീവമാകുന്നു. സൈലന്റ് വാലി, പൂയംകുട്ടി, അതിരപ്പള്ളി തുടങ്ങിയ പദ്ധതികള്‍ പരിസ്ഥിതി പ്രക്ഷോഭങ്ങളെ തുടര്‍ന്ന് നടപ്പാകാതെ പോയതാണ് ഇന്നത്തെ ഊര്‍ജ പ്രതിസന്ധിക്ക് പ്രധാന കാരണങ്ങളിലൊന്നെന്ന വാദവുമായി ഷിന്റോ പോള്‍ പങ്കുവച്ച ഫേസ്ബുക്ക് കുറിപ്പാണ് ശ്രദ്ധ നേടുന്നത്. കേരളത്തിന്റെ ആകെ വനഭൂമി ഏകദേശം 11,125 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററാണെന്നും, ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട പ്രധാന ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികള്‍ക്കായി ആവശ്യമായിരുന്ന ഭൂമി ഇതുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോള്‍ വളരെ കുറവായിരുന്നുവെന്നുമാണ് കുറിപ്പിലെ വാദം. സൈലന്റ് വാലിക്ക് 8.3 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റര്‍, അതിരപ്പള്ളിക്ക് 1.38 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റര്‍, പൂയംകുട്ടിക്ക് 28 മുതല്‍ 30 വരെ ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റര്‍ ഭൂമിയാണ് ആവശ്യമായിരുന്നതെന്നും പോസ്റ്റില്‍ പറയുന്നു.

സൈലന്റ് വാലി സംരക്ഷണ സമരത്തില്‍ കവയിത്രി സുഗതകുമാരി ഉള്‍പ്പെടെയുള്ള സാംസ്‌കാരിക പ്രവര്‍ത്തകര്‍ വഹിച്ച പങ്കും കുറിപ്പില്‍ പരാമര്‍ശിക്കുന്നു. ഒ.എന്‍.വി. കുറുപ്പ്, വൈലോപ്പിള്ളി ശ്രീധരമേനോന്‍, കടമ്മനിട്ട രാമകൃഷ്ണന്‍ തുടങ്ങിയ പ്രമുഖരുടെ ഇടപെടലും പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ ചര്‍ച്ചകള്‍ക്ക് വലിയ ജനപിന്തുണ നേടിക്കൊടുത്തുവെന്നാണ് കുറിപ്പിന്റെ വിലയിരുത്തല്‍. സുഗതകുമാരിയുടെ 'മരത്തിനു സ്തുതി' ഉള്‍പ്പെടെയുള്ള രചനകളും പ്രകൃതി സംരക്ഷണ സമിതിയുടെ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളും വനസംരക്ഷണം പൊതുജനങ്ങളുടെ പ്രധാന ചര്‍ച്ചാവിഷയമാക്കി മാറ്റിയെന്നും, ഇതിന്റെ സ്വാധീനം പിന്നീട് പൂയംകുട്ടി, അതിരപ്പള്ളി തുടങ്ങിയ പദ്ധതികളിലേക്കും വ്യാപിച്ചതായും പോസ്റ്റില്‍ പറയുന്നു. അതേസമയം, പദ്ധതികള്‍ നടപ്പാകാതെ പോയതിന് പരിസ്ഥിതി പ്രവര്‍ത്തകരെ മാത്രം ഉത്തരവാദികളാക്കാനാകില്ലെന്ന അഭിപ്രായവും ശക്തമാണ്. പദ്ധതികളുടെ സാമ്പത്തിക പ്രായോഗികത, പാരിസ്ഥിതിക ആഘാതം, പുനരധിവാസം, വനഭൂമി നഷ്ടം, കേന്ദ്ര അനുമതി തുടങ്ങിയ നിരവധി ഘടകങ്ങള്‍ തീരുമാനങ്ങളെ സ്വാധീനിച്ചിരുന്നുവെന്നാണ് വിമര്‍ശകര്‍ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നത്.

1980ലെ വനസംരക്ഷണ നിയമം നിലവില്‍ വന്നതോടെ വനേതര ആവശ്യങ്ങള്‍ക്കായി വനഭൂമി ഉപയോഗിക്കാന്‍ കേന്ദ്ര സര്‍ക്കാരിന്റെ മുന്‍കൂര്‍ അനുമതി നിര്‍ബന്ധമായതും വന്‍കിട പദ്ധതികളുടെ മുന്നോട്ടുപോക്കില്‍ നിര്‍ണായകമായി. പൂയംകുട്ടി, അതിരപ്പള്ളി തുടങ്ങിയ പദ്ധതികളില്‍ വനനാശം, ജൈവവൈവിധ്യ നഷ്ടം, വന്യജീവി ഇടനാഴികളുടെ സംരക്ഷണം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങള്‍ കേന്ദ്രതലത്തില്‍ ഉയര്‍ന്നിരുന്നു. അന്നത്തെ കേന്ദ്ര പരിസ്ഥിതി-വന മന്ത്രാലയത്തിന്റെ കടുത്ത നിലപാടുകളും വിവിധ വിദഗ്ധ സമിതികളുടെ റിപ്പോര്‍ട്ടുകളും പദ്ധതികള്‍ക്ക് അനുമതി ലഭിക്കുന്നതില്‍ തടസ്സമായതായി പോസ്റ്റില്‍ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. മേനകാ ഗാന്ധി ഉള്‍പ്പെടെയുള്ള കേന്ദ്ര നേതാക്കളുടെ നിലപാടുകളും പൂയംകുട്ടി പോലുള്ള പദ്ധതികളുടെ ഭാവിയെ സ്വാധീനിച്ചുവെന്നാണ് കുറിപ്പിലെ വിലയിരുത്തല്‍.

ഭാവിയിലെ വൈദ്യുതി ആവശ്യവും വ്യവസായ വളര്‍ച്ചയും മുന്‍കൂട്ടി കണക്കാക്കാതെ വന്‍കിട ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികളെ പൂര്‍ണമായും തള്ളിക്കളഞ്ഞത് കേരളത്തിന് തിരിച്ചടിയായെന്നാണ് പോസ്റ്റിന്റെ മുഖ്യവാദം. ആയിരം മെഗാവാട്ടിലേറെ വൈദ്യുതി ഉല്‍പാദന ശേഷിയുള്ള പദ്ധതികള്‍ ഇതുവഴി നഷ്ടപ്പെട്ടുവെന്നും കുറിപ്പില്‍ പറയുന്നു. എന്നാല്‍ പോസ്റ്റിന് താഴെ ഇതിനെ എതിര്‍ത്തും നിരവധി പ്രതികരണങ്ങളുണ്ട്. കേരളത്തിന്റെ ഇന്നത്തെ വൈദ്യുതി പ്രതിസന്ധിക്ക് കെഎസ്ഇബിയുടെ ദീര്‍ഘകാല ആസൂത്രണത്തിലെ വീഴ്ചകളും പദ്ധതി നടത്തിപ്പിലെ പ്രശ്‌നങ്ങളും ഉള്‍പ്പെടെ നിരവധി കാരണങ്ങളുണ്ടെന്നും, പരിസ്ഥിതി പ്രവര്‍ത്തകരെ മാത്രം കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നത് യാഥാര്‍ഥ്യത്തെ ലളിതവല്‍ക്കരിക്കലാണെന്നും ചിലര്‍ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. അതേസമയം, സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഊര്‍ജസുരക്ഷയും പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണവും ഒരുപോലെ പരിഗണിക്കുന്ന ദീര്‍ഘകാല നയമാണ് ഇനി ആവശ്യമെന്ന അഭിപ്രായവും ചര്‍ച്ചകളില്‍ ഉയരുന്നു. പഴയ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവാദം, കേരളത്തിന്റെ ഭാവിയിലെ വൈദ്യുതി ആവശ്യങ്ങള്‍ എങ്ങനെ നിറവേറ്റണമെന്ന വലിയ ചോദ്യത്തെയും വീണ്ടും പൊതുചര്‍ച്ചയിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നിരിക്കുകയാണ്.